Baserria, lehen sektorea

Forums Nazioa Baserria, lehen sektorea

This topic contains 21 replies, has 5 voices, and was last updated by  Mikelats 1 week ago. This post has been viewed 387 times

  • Author
    Posts
  • #912

    Mikelats
    Participant
    Maila: Rh-

    Lurra dugu, herriarekin batera oinarri-oinarrizko lehengaia aberri bat sortzerakoan. XIX. eta XX. mendeak ekarritako aldaketen ondorioz bizi estilo tradizionala pikutara joan delarik ia denok lurrarekin dugun kontaktua erabat galdu dugu, belaunaldi berriek bederen. XXI. mendeko ezaugarri nabariena ziurgabetasuna da, inork ez du usaindu ere egiten nola egongo den gure Europa hau hemendik 50 urte barru. Kapitalismo industriala ezagutzen dugun gisan erabat ari da aldatzen teknologia berrien eta bereziki ia denetarako balio duten robotekin. Bizi osorako lanarenak egin du, eta bizi proiektu duin eta egonkor bat osatzeko aukerak ia ezdeusak dira. Itxaropena omen da galtzen azkena, baina ez dago ugari.

    Paradoxikoki, belaunaldi berrietan antzematen da lurrarenganako hurbiltzea. Amalurraren deia izango da edo ez dakit, seguru inpultso naturalek badutela zerikusia horretan (Oierrek seguru baduela zer esatekorik honetan). Eta nire aitonak esaten zuen gisan “Baserrian bizi denak ez du goserik pasako!”. Geroz eta gazte gehiagorentzat aukera posiblea ari da bilakatzen baserritik bizitzea. Oztoporik handiena baserri eta lurren jabetza edo berauek ustiatzeko jabearen konfidantza. Errentagarritasun ekonomikoa ere txikia, eta askotan egin beharreko inbertsioak handiak. Konpromiso erabatekoa eskatzen du lurrak. Hori bai, ez zaitu inoiz bakarrik utziko. Lana soberan dago, baina nondik hasi?

    Baserriak ustu edo bertan behera erortzen ari diren eta mendiak gaixotutako pinu arrotzez eta abandonatutako larreez betetzen dabiltzan honetan nazio mailako ikuspegi bat eratu beharko genuke, elikagai subirautza, baserri tradizioen transmisioa eta mendien epe luzeko kudeaketa ardatzak hartuta.

    Zer iruditzen zaizue egin beharko genukeela gazteria berriz ere baserrira hurbildu eta paisai eta natura errespetatuz bere fruituak jasotzeko?

  • #916

    Oier P.A.
    Participant
    Maila: Rh-

    Ni erabat ados nago zure planteamenduekin, hare gehiago, buruan nuen baserriari buruz artikulu bat egitea.

    Ezin daiteke euskalduna eta bere mundua ulertu baserria ulertu gabe: Ingurune basatiko harrapakari eta espirituengandik defendatzeko babeslekua izan da baserria euskaldunarentzat, eguzki-lorea atarian izaten zuten baserriek, hain zuzen ere, numen eta geinu txarrak uxatzeko. Gizakiak bere ingurua ordenatzeko duen pultsioari erantzuten dio baserriak, zeina gauzatzen den natura beraren domestikazioaren (eta ez suntsiketarekin) bitartez harekiko armonía natural batean. Horretaz gain, denboran irauteko jaio zen baserria, bere harrizko horma zabal eta sendoekin, bizi-beharretara egokituriko antolamenduarekin eta herentziarako maiorazko-sistemarekin. Belaunaldiak igaro hala, arbasoen espirituarekin identifikatzen da baserria, sukaldeko suaren sinboloan, eta sutondoan bertan ezartzen zen familia euskalduna gauetan, arbasoen babesean, atseden hartzera. Pentsa nola den egiazkoa ikuspegi hori non euskal abizen askok baserriaren izena dute jatorri. Beraz, baserria eta bere lurjabetza gauza sakratua baino sakratuagoa zen antzinako euskaldunentzat.

    Atxikimendu espiritual hori ez da guztiongan galdu, eta zenbaitzuk baserriarekiko oroiminbat dugu betidanik nahiz eta sekula ez garen baserri batean bizi izan. Akaso badakigulako intuizioz gure aiton-amonak nondik datozen, eta non dauden gure sustraiak. Jakina, baserriaren eta nekazaritzaren eguneratzea zutabe bat izan behar du proiektu politiko euskaldun eta abertzale bat garatuz goazen hala, agian orainaldiko baldintzetara egokituriko ber-interpretazio batean. Etorkizun hurbilean ezkonbage, umerik gabeko bikote eta soldata txikiko familia euskaldun ugari egongo da, zoritxarrez, eta bakardadean edo miserian ez bizitzeko alternatiba ona litzateke zenbait lagunen eta bikoteren artean baserria erosi eta aurrera eramatea, beste lanekin baliokide eginez, eta komunitate organiko bat garatuz era natural batean. Ideia polita eta baliagarria da, baina lantzeke dago. Ea pixkanaka garatzen goazen.

  • #986

    joseba garcia
    Participant
    Maila: Euskaraz dakien nabarrista!

    Nik pilabat lagun ditut (nituen behar bada) hau egin dutenak. Moda berri bat da baserri bat alokatu edo erosi eta hortik bizitzea gazteak. Normalean ikuspuntu ekologista, begano, poliamorosoan egiten dute, dena den.

    Ni bederen hiriko izakia naiz. Ezin dut jasan baserri eta herrixketako mentalitate estrobertitua. Edo haien telesail eta txutxumutxuetan iaioa zara edo jai duzu. Hirietan jende gehiago dagoenez aukera gehiago dago introbertitu eta arraroak topatzeko.

    Edozein modutara txikitan baserrian erdizka hezi nintzen. Oro har, bikain bizi daiteke bertan. Nik uste dut konbentzitzeko argudiorik errazenak bi direla. Batetik gaur egungo gizakia genetikoki diseinatua dagoela landan bizitzeko, bake mental gehiago dugu gure habitat naturalean gaudelako, ez hiriko ingurune arrotz horretan bezala. Lasaiago bizi zaitezke, izpiritualki integratuago sentitu zure habitat naturalean. Bigarrenik noski, gaur behar bada gai ezin garrantzitsuagoa gazteentzat, autosufizientzia. Oro har, zure ekonomiarako behar duzuna hor duzu, zurea da, ez duzu nagusirik, eta gauzak txarrera eginda ere jateko edukiko duzu, askatasun gehiago beraz.

  • #994

    Mikelats
    Participant
    Maila: Rh-

    Jabetza/erabileraren arazoari aurre egiteko modu ona lur bankuak dira:

    Badago (edo bazegoen) elkarte bat non etxejabeek, gehienetan kanpoan bizi zirenek beren lur eta baserriak utzi eta mantenu egokiaren truke interesa zuten gazteei eskaintzen zietena. Proiektuaren izena ahaztu nuen, baina gustatuko litzaidake gaiaren inguruan informatzea, ez baitut inolaz baztertzen etorkizun batean horrelako abentura batean sartzea. Segi egurra ematen!

    • #995

      Oier P.A.
      Participant
      Maila: Rh-

      Ba abixatu abentura horretan sartuko bazara!! Nik ere buruan det aspalditikan antzeko zeozer egitea

      • This reply was modified 2 months, 2 weeks ago by  Oier P.A..
  • #998

    Hego
    Participant
    Maila: Abertzale txusmeroa

    Ea Araban horrelako zerbait egiten duten, kontuan izanda dentsitate baxuko herri asko daudela hara joango ziren euskaldunek askotxo igoarazi lukete euskararen erabilera.

    Ni nekazari eskualde batean bizi naiz eta familian jada badaukagu gure baratzea. Esperientzia aberasgarria da han lan egitea eta hartatik jatea, eta tira, gaur egun baratzea ondo antolatzen bada egin beharreko lana ez da oso neketsua.

    Hauxe da Arabako Lautadako biztanleria, ikus daitekenez biztanle gutxiko herrixka asko daude eta ziurrenik jende zaharrez betea, populazio gutxiko beste eskualde bat Nafarroako Pirinioaldea da.

    ARABAKO LAUTADA

    Biztanle kopurua Euskal Herrian:
    EH DEMOGRAFIA

    • This reply was modified 2 months, 2 weeks ago by  Hego.
    • This reply was modified 2 months, 2 weeks ago by  Hego.
  • #1275

    Mikelats
    Participant
    Maila: Rh-

    Azken asteetan Galizian izandako suteek landa ingurunearen hainbat arazo azaleratu dituzte, mendien utzikeria eta hazte azkarreko zuhaitzen landaketa gehienbat. Hona hemen hauen inguruko hainbat link (euskaraz ez dut gauza gehiengirik aurkitu, zoritxarrez).

    https://www.berria.eus/paperekoa/1845/032/001/2017-08-02/ibaiek_eta_lakuek_garrantzi_handia_dute_karbonoa_finkatzeko.htm
    https://www.google.es/amp/m.eldiario.es/galicia/arde-Galicia_0_699930406.amp.html

    Hazte azkarreko espezieen monolaborantzak eman beharrekoa eman du Euskal Herrian. 70-80-90 hamarkadetako ‘urre berdea’ (intsignis pinua alegia) ez da iada lur sail gehienetan errentagarria. Zuhaixkak erostea, landatzea, zaintzea, moztea eta ateratzeak gero egurrarekin ateratako irabaziak baimo kostu handiagoa du malda handiko lurretan (gure mendien zatirik handiena). Arretaz begiratu ezkero, erabat utzita dauden mendietan moztutako sail asko eta asko berriz ere landatzen ez direla ikusiko duzue. Prozesuan inbertitutakoa etekin miserable batengatik arriskuan jarri baino baserritarrek nahiago dute belazea utzi. Arazoa orain gure inguruak eskaintzen dizkigun baliabideak herri gisa ondo ustiatzean datza. Zer egin dezakegu/daiteke daukagunarekin? Elikadura burujabetzaren bidean zein estrategia ezarri behar da? Nola gaztetu lehen sektorea herri txikiak biziberritzeko?

    Bazterreko eztabaida besterik ez da gaur egun, baina nazio baten oinarrizko aberastasuna (lurra/itsasoa, pertsonak) ustiatzeko moduak gerora nazio horren izanean islada edukiko du. Guri dagokigu zer nolako herria nahi dugun imaginatu eta eraikitzea

    • #1278

      Oier P.A.
      Participant
      Maila: Rh-

      Orain 12 bat urte Euskal Herriko papertegi asko pikutara joan ziren, lehen zeuden 21etik uste det 9 bakarrik jarritzen dutela indarrean egun. Pentsatzen det papertegien krisi horrek zer ikusia izan duela pinuen landaketaren irabazien galeran. Uler daiteke baserritarrek pinuen negozioaren alde egin izana, hain zuzen ere, lehen sektoreko gainontzeko lanek gero eta irabazi gutxiago eskeintzen dituzten garaietan eta horrek suposatzen duen lan gogorra ezagutua ez denean. Baina tristea da irabazi ekonomikoa gainezarri behar izatea lurraren kalitatearen, baso eta espezie autoktonoen eta, finean, etorkizuneko belaunaldien kaltetan. Zeren intsignis pinua espezie inbasiboa da eta lurreko ongarriak ustiatzen ditu lurra antzua utziz. Orain lur hori oinordetzan jasoko duenak are eta zailtasun handiagoak izango ditu lurretik bizi nahi badu. Ondorioz, beste aktibitate ekonomikoetara jo beharko du ogia irabazteko sendiaren nekazari-tradizioa hautsiz, eta agian betirako. Hala, euskal gizartea are gehiago aldenduko da bere sustraietatik gizarte urbano eta kosmopolita bihurtuz ia bere osotasunean. Korporatibismo etnikoak arazo horri erantzun beharko lioke. Sortzear dagoen mugimendu politiko horren oinarri bat beharko litzateke euskal produktuak gainezartzea edozein produkturen gainetik,izan nekazal produktuak edo beste edozein zerbitzu, dirua komunitatearen baitan gera dadin atzerritarren poltsikoetara joan beharrean. Agian tomate beragatik gehiago ordainduko du abokatu batek, baina tomate hori erein duen baserritarrak beregana joko du bere zerbitzuen beharra duenean español batengana jo beharrean, kontzientzia etniko beraren jabe izanagatik. Komunitate antolatu batek eskeintzen dituen posibilitateen jabe eginez, baserritarrak babestu eta euren lana duinago egin daiteke egitura kooperatiboen sare zabal baten bitartez, gainontzeko euskaldunon erreferentzia tradizionala galdu ez dadin betirako.

  • #1392

    Mikelats
    Participant
    Maila: Rh-
  • #1416

    Mikelats
    Participant
    Maila: Rh-

    Euskal Korporatibismoa izan daitekeenaren adibide bat. Ez dakit euskara eta oro ar ikuspegi nazionala aintzakotzat hartzen duten hala soilik ikuspegi ekonomista hutsetik ari diren, baina ahalegina txalogarria da. Hegoaldean honelakorik norbaitek ezagutzen badu eskertuko nuke zabaltzea.

    http://iparraldekohitza.eus/2017/11/04/lurra-tik-lurzaindira-laborantzarako-lurrak-espekulaziotik-babesten/

  • #1522

    Mikelats
    Participant
    Maila: Rh-
  • #1529

    baskoi
    Participant
    Maila: Normie

    Ekimen benetan interesgarria lurzaindia delakoarena. Berebiziko garrantzia ematen diet holako ekimenei ze baserri mundua atzera eta atzera hari da nahiz eta abertzale omen diren alderdi horiek agintean izan euskal instituzio geihenetan. Benetan abertzale izan ezkero geihago egingo lukete baserri munduaren alde, baserrietan gordetzen baita iñon baino geihago gure nortasuna; baina ez hori bakarrik: elikadura burujabetza behar dugu herri bezela.
    Neure inguruan ikusten dut. Ni kalean bizi naiz baño nere familiak baserri bat badu. Ba inguruko baserri guztiak denborarekin husten joan dira eta jada ia ez da auzo-bizitzarik hor. Berdin nik ezagutzen ditudan beste landa-eremuko auzoetan eta honen adierazle landa-eremuetako tabernak ixten ari direla. Oso seinale txarra.

    • #1530

      Oier P.A.
      Participant
      Maila: Rh-

      Ekimen mota hori benetan tradizionala da gure herrian. XVII-XVIII. mendeetan baserrietako suteen aurkako aseguru-elkarteak sortu ziren, non bazkideek konpromezua hartzen zuten suteengatik kalteturiko baserritarrak ekonomikoki lagundu eta baserriaren berreraikuntzan parte hartzeko. Hori da Alemanian horren zabaldua izan zen langeileen arteko mugimendu mutualistaren aurrekari bat, eta garai hartako anarkismoak Estatuarekiko alternatiba moduan ikusten zuena. Gerora, Estatuek segurtasun soziala sortu zuten, langileen mutulitate-prestakuntzak ordezkatu eta Estatuarekiko langileen subiranotasuna galarazteko. Euskaldunok bi Estatu inperialisten menpe bizi gara, eta gainera gure Aldundi eta Jaurlaritzak erakunde kolonialak dira eta ez dute euskaldunon intereserako lan egiten, baizik eta “hiritarrentzako” asko jota. Ba inoiz baino arrazoi gehiago ditugu Erakunde publikoekiko independentzia garatzen hasteko, besteak beste, tankerako komunitate-erakundeen bitartez.

  • #1546

    Mikelats
    Participant
    Maila: Rh-

    Hari hau ez da gure kezka soila, landa munduan honelako kezkak oso zabalduta daude.

    Baserrien Jarraikortasuna (I): Errelebo Bila

  • #1547

    Hego
    Participant
    Maila: Abertzale txusmeroa

    Badirudi Lurzaindiak Gipuzkoan erosi duela baserri bat

    http://www.argia.eus/albistea/lurzaindiak-lehenbiziko-baserria-erosiko-du-gipuzkoan-ezkio-itsasoko-hariztizabal-mitikoa

    • This reply was modified 2 weeks, 2 days ago by  Hego.
    • #1549

      Oier P.A.
      Participant
      Maila: Rh-

      Lurzaindiren akzioak eros daitezke 20 eurogatik gutxinez, dirua itzultzeko posibilitatearekin. Datu interesgarria da hori. Imaginatu hemendik gutxira taldetxo bat formalizatzen dugula eta diru-funts bat sortzen dugula etorkizuneko proiektuak finantzaeko. Zergatik ez Lurzaindiren akzioak erosi banketxe batean sartu beharrean? Informatuko naiz gehiago aukera horretaz.

      • #1551

        Mikelats
        Participant
        Maila: Rh-

        Bai jauna, hobe dirua proiektu errealak gauzatzeko erabili, gure lur eta jendeari etorkizun bat bermatzeko; eta ez balio material jakinik ez duen funts batean sartu elite soziopata batek bere negozioak egiteko. Euskal korporatibismoak teoria eta praxi ekonomikoa serio hartu behar du, ideologia materialistatik urrundu arren tokiko baliabideen kudeaketa egokia funtsezkoa baita alternatiba errealista lortzeko.

  • #1554

    Oier P.A.
    Participant
    Maila: Rh-

    Ba nire ustez elkartasun etno-nazionala arau dituen egiturak garatzea beharko luke lehen pausua. Estatuak eta Kapitalak dependentzia ekonomikoaren bitartez esklabutzen gaituzte, eta elkartasun-egitura horiek independentzia ekonomikoa gureganatzeko giltza direlakoan nago:komunitate nazionalera lotzen gara Estatu eta Kapitalak lotu ez gaitzan.Hori alde batetik. Bestetik pentsatu beharko litzateke nola aprobetxatu sistemaz eta bere baliabideetaz, erabateko autarkia edo deskonexioa ez baita posiblea ezta desiragarria ere. Juduak dira horretan maisu: batetik oso independienteak dira ekonomikoki komunitate gisa, eta bestetik sistemaz eta bere parasitazioaz baliatzen dira botere-maila handiagoak eskuratzeko. Lehen pausu horretan, jada badiren egitura interesgarrietaz baliatu beharko ginake, lurtzaindi adibide garbi bat delarik. Pentsatu dut ere haiekin elkarlan bat egin daitekeela etorkizunean. Adibidez lanketa bat egiten baserriaren errentagarritasuna eta potentziala handiagotzeko ikuspegi teknologiko eta arkitektoniko batetik, energia-iturri autonomoak txertatuz eta abar. Baina guzti hori baino lehen lehenik gu antolatu behar gara gure taldea formalizatuz eta doktrina politiko bat zehaztuz, bestela baldar ibiliko gara handik hona ezer gauzatu gabe

  • #1568

    joseba garcia
    Participant
    Maila: Euskaraz dakien nabarrista!

    Elikadura autonomia, nazio boteretzetik, beste autonomia askoren artean bat besterik ez da, energia, erregaiak, metalurgia, armagintza… horiek materialak. Dependentzia larriena informazioan dugu: bibliografia zientifikoa, komunikazio zerbitzuak interneta kasu, inteligentzia zerbitzuak (begira mossoekin zer gertatu den), espazio teknologia sateliteak kasu, kudeaketa publikorako know-howa… Ufa, bertigoa ematen du zein herri ez-gauza garen aztertzeak. Dependentzia absolutua dugu.

    Elikaduraren lehen sektorea ordea militante eta iraultzaileen boteretze ikuspuntutik garrantzitsuagoa da. Lehenik eta behin autonomia ekonomikoa ematen dielako, beraz ez dira jauntxoen estandar ideologikoen menpe biziko; horrela ere, elkarren arteko inter-dependentzia sortuko litzateke abertzaleen artean, baserrian ere espezializazioak agertzen baitira. Eta bigarrena kolonizazio demografiko eta espazialetik euskal nazioa zabaltzeko duen egokitasuna, hirietako kolonoen masaren aurka ezinezkoa da egitea arnasguneak sortzeko garaian, baina lursail merkeak izanik, baserriak arnasgune berriak espazialki zabaltzen joateko haziak izan daitezke. Hori bai, egitura sozial eta printzipio argi batzuekin egin behar da hau, landaguneak ere aski errez despopulatu eta kolonizatu zituzten industria garaitik gaur egun arte.

  • #1598

    Hego
    Participant
    Maila: Abertzale txusmeroa

    Zer iruditzen zaizue Gipuzkoan Basherri sarearen ekimena?

    Baserri sarea bideoa

    • #1600

      Oier P.A.
      Participant
      Maila: Rh-

      Ba hain justu gure ideien norabidean doan ekimen polit eta txalogarria. Bertan parte hartzeko esango diet etxekoei, milesker ekimenaren berri emateagatik!

  • #1609

    Mikelats
    Participant
    Maila: Rh-

    Atzo “Gure lurra, sembrando futuro” izeneko jardunaldiak egon ziren Donostiako Kursaalen, Gipuzkoako Foru Aldundiak antolatuta. Bertan hainbat hitzaldi egon ziren, lehen sektoretik bizi diren hainbaten testigantzak barne. Ardatzetako bat ustiapenen errentagarritasuna eta belaunaldi berrien transmisioa izan ziren. Badirudi gauzak mugitzen ari direla halabeharrez, eta laster honen inguruko berri gehiago izango ditugula

You must be logged in to reply to this topic.